Công tác Dân số-Kế hoạch hoá gia đình góp phần xoá đói, giảm nghèo

Công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước, là một trong những vấn đề kinh tế - xã hội hàng đầu, là yếu tố nâng cao chất lượng cuộc sống của từng người, từng gia đình và toàn xã hội. Mục tiêu đó chỉ có thể đạt khi chất lượng dân số được nâng cao, quy mô, tốc độ tăng trưởng, sự phân bố dân cư và nguồn nhân lực phù hợp với đặc điểm kinh tế ở địa phương. Đặc biệt, đối với huyện Đakrông là một huyện miền núi, dân số khoảng trên 40 ngàn người, áp lực dân số đối với sự phát triển kinh tế - xã hội là rất lớn. Những năm qua, công tác DS-KHHGĐ ở huyện Đakrông đã thực sự góp phần to lớn vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo, thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế của huyện.
Lễ ra mắt câu lạc bộ không sinh con thứ 3 tại thôn La Hót xã A Bung
      Trong những năm trước đây, công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) ở huyện Đakrông gặp không ít khó khăn, tất cả các chỉ tiêu về dân số ở Đakrông đều ở mức cao, Sự hiểu biết và nhận thức của nhân dân về dân số và phát triển, dân số và môi trường, sức khỏe sinh sản ... còn nhiều hạn chế. Thực trạng đó có ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi người dân.  Để khắc phục khó khăn trên, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, sự giúp đỡ của Ủy ban Dân số - Gia đình - Trẻ em tỉnh, sự phối kết hợp đồng bộ của các cơ quan, đoàn thể trong huyện, công tác DS-KHHGĐ ở Đakrông đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần thiết thực vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội của huyện.
       Thực hiện phương châm xã hội hóa công tác DS-KHHGĐ, Đakrông đã huy động sự tham gia của các lực lượng xã hội trong công tác tuyên truyền, phối hợp lồng ghép mục tiêu dân số với phát triển thông qua các hoạt động và chương trình công tác của các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, nâng cao hiệu quả mô hình truyền thông dân số, triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cho nhân dân về thực hiện gia đình nhỏ, ít con để có cuộc sống ấm no, tiến bộ, hạnh phúc  được đông đảo nhân dân trong huyện đồng tình hưởng ứng. Chú trọng phát triển, nhân rộng các mô hình câu lạc bộ dân số, làng không sinh con thứ 3 trở lên. Đến nay toàn huyện đã phát động 36 mô hình thôn không sinh con thứ 3 trở lên, tỷ lệ suất sinh thô giảm  từ  23,4%o năm 2010 xuống còn 22,8/%0 năm 2014, dự ước đến hết năm 2015 giảm còn 22,2%0; tỷ lệ cặp vợ chồng thực hiện các biện pháp tránh thai  từ 73,7% năm 2010 tăng 76% năm 2014; Tỷ lệ hộ nghèo giảm 47,64% năm 2010 xuống còn 20,92% vào cuối năm 2014. Hoạt động truyền thông, tư vấn tại cộng đồng, sinh hoạt câu lạc bộ thuộc các nhóm đối tượng phụ nữ, thanh niên, nông dân, hội thi cộng tác viên... đã phát huy hiệu quả tốt, tổ chức các đợt truyền thông và cung cấp hơn 3.000 tài liệu, tờ rơi về DS-KHHGĐ cho các đối tượng; thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách dân số ở các địa phương, đơn vị.
      Trong quá trình thực hiện, Trung tâm Dân số KHHGĐ huyện đã kết hợp lồng ghép các hoạt động dân số với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác như vay vốn, khuyến nông, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, trồng trọt để phát triển kinh tế gia đình. Đặc biệt là chính sách xóa đói, giảm nghèo, xóa nhà dột nát, chính sách ưu tiên, trợ giúp cho các đối tượng khó khăn được quan tâm hơn đã tác động đáng kể đến nâng cao chất lượng dân số. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo, vươn lên đủ ăn, khá giả, mua sắm nhiều tiện nghi, phương tiện đắt tiền. Điểm nổi bật trong công tác DS-KHHGĐ của huyện là việc tổ chức rộng rãi các hình thức đăng ký thực hiện kế hoạch hóa gia đình đối với các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, đồng thời coi trọng khuyến khích cá nhân, đơn vị tự giác thực hiện; xử lý các trường hợp vi phạm chính sách dân số. Các quy định, chính sách phù hợp được nhân dân đồng tình ủng hộ, tạo dư luận xã hội có lợi cho việc thực hiện các mục tiêu DS-KHHGĐ. 
      Công tác cung cấp dịch vụ sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình được chú trọng, ngày càng thuận lợi, an toàn, hiệu quả và đảm bảo tính riêng tư nên đã từng bước đáp ứng nhu cầu của người sử dụng. Hàng năm, huyện tổ chức các chiến dịch tăng cường đưa dịch vụ sức khỏe sinh sản đến vùng khó khăn, vùng có mức sinh cao tạo điều kiện nâng cao nhận thức, cải thiện rõ rệt tình trạng sức khỏe sinh sản cho phụ nữ. Nhờ thực hiện tốt chính sách dân số nên huyện Đakrông đã kiểm soát được tốc độ gia tăng dân số; tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên giảm từ 1,89% năm 2010 xuống còn 1,85% năm 2014. Các chương trình bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em được các cấp, các ngành và toàn xã hội quan tâm thực hiện.  Chiến dịch  truyền thông lồng ghép dịch vụ CSSKSS/KHHGĐ, hàng năm ở Đakrông được lên kế hoạch và khởi động, triển khai trên 13/14 xã,  Thị trấn. Mặc dầu đang còn nhiều khó khăn về nhiều mặt như: đội ngũ cán bộ chuyên trách đang còn mỏng, trình độ đang còn hạn chế…nhưng dưới sự chỉ đạo của Thường vụ Huyện uỷ, UBND huyện, Chi cục Dân số tỉnh, trong những năm qua, Ban chỉ đạo KHHGĐ huyện đã xây dựng kế hoạch hoạt động đề ra mục tiêu, chỉ tiêu giao cho các xã thực hiện đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên BCĐ phụ trách điạ bàn, phối kết hợp với các phòng ban, đoàn thể, chủ động trong công tác tuyên truyền, vận động. Có kế hoạch cụ thể, tổ chức khảo sát nắm đối tượng, chuẫn bị chu đáo về cơ sở vật chất, phương tiện,huy động đông đảo lực lượng tham gia chiến dịch, cung cấp tờ rơi và một số tài liệu liên quan đến công tác dân số- KHHGĐ, với phương châm “đi từng ngõ , gõ từng nhà”đáp ứng kịp thời cho đối tượng hiểu được mục đích về CSSKSS/KHHGĐ. Thông qua chiến dịch hàng năm nhiều người dân đã thay đổi nhận thức và hành vi, tự nguyện sử dụng các biện pháp kế hoạch hóa gia đình sinh ít, sinh thưa để có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cho tốt. Đồng thời, phụ  nữ vùng cao đã xóa bỏ được tâm lý e ngại khi thực hiện các gói dịch vụ. Có thể nói Chiến dịch tăng cường tuyên truyền lồng ghép dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản/ kế hoạch hoá gia đình đến vùng có mức sinh cao và vùng khó khăn là một trong những giải pháp hữu hiệu góp phần tích cực trong công tác ổn định dân số đồng thời nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ vùng cao. Và đây là nền tảng cần thiết trong công tác hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn , góp phần phấn  thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo.
     Cùng với những kinh nghiệm vốn có và sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, chính quyền địa phương, sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội, sự năng động, sáng tạo, lòng nhiệt tình của đội ngũ cán bộ làm công tác dân số - gia đình - trẻ em từ huyện đến cơ sở, hy vọng rằng công tác DS-KHHGĐ ở huyện Đakrông tiếp tục gặt hái những thành quả, góp phần vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo, từng bước đưa kinh tế - xã hội của huyện ngày càng phát triển, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong thời kỳ đổi mới.

Tác giả bài viết: Sỹ Phùng