Chính sách dân tộc tạo “sức bật” cho vùng dân tộc thiểu số

Những năm qua, đời sống đồng bào dân tộc Pa CÔ, Vân Kiều ở huyện Đakrông không ngừng được nâng lên. Đây là kết quả từ việc triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình, chính sách, dự án đặc thù của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương dành cho đồng bào dân tộc thiểu số trên cả nước nói chung và của huyện Đakrông nói riêng ; cùng với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh trong việc thực hiện các giải pháp chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người dân trên địa bàn.
Chính sách dân tộc tạo “sức bật” cho vùng dân tộc thiểu số
Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ hộ nghèo
    5 năm qua (giai đoạn 2016-2020), từ nguồn vốn Chương trình 135, huyện Đakrông (Quảng Trị) đã có 71 công trình được đầu tư xây dựng và nâng cấp sữa chữa . Những công trình nói trên được chia theo các hạng mục:  trong đó có 45 công trình đường giao thông; 15 công trình văn hóa; 03 công trình nước sinh hoạt; 06 công trình giáo dục; 01 công trình y tế và 01công trình thủy lợi với tổng số vốn 52.209 triệu đồng. Cùng với đó, Chương trình cũng dành ra trên 4.000 triệu đồng từ nguồn vốn sự nghiệp được phân bổ và lồng ghép từ nguồn vốn 30a để thực hiện  duy tu bảo dưỡng 15 công trình hạ tầng bị xuống cấp, hư hỏng. Cùng với dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, dự án hổ trợ phát triển sản xuất chương trình 135 trong giai đoạn 2016-2020 với số vốn 14.429 triệu đồng, Nguồn kinh phí phân bổ chủ yếu thực hiện theo nội dung: Xây dựng các mô hình, hỗ trợ giống trồng , vật nuôi,vật tư nông nghiệp, hỗ trợ mua sắm máy móc trang thiết bị, công cụ phát triển sản xuất, chế biến, hỗ trợ vắcxin tiêm phòng gia súc, gia cầm… Dự án hổ trợ sản xuất đã kịp thời đáp ứng những nhu cầu cần thiết và phù hợp điều kiện sản xuất của người dân mà trực tiếp là những người được hưởng lợi. Ngoài ra, bằng kinh phí ngân sách nhà nước huyện cũng đã bố trí trên 400 triệu đồng cho dự án nâng cao năng lực cộng đồng và cán bộ cơ sở, nhằm góp phần nâng cao nhận thức cũng như kiến thức cho người dân, các nhóm cộng đồng ở cơ sở, những người trực tiếp hưởng lợi từ chương trình 135 nhằm đảm bảo quá trình thực hiện chương trình đúng quy định và mang lại hiệu quả.. Ngoài ra, huyện Đakrông  thực hiện tốt công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm, vận động quỹ an sinh xã hội, tranh thủ các nguồn hỗ trợ từ các tổ chức phi Chính phủ đầu tư cho công tác giảm nghèo. Giai đoạn (2010-2020), Tổng số lao động qua đào tạo, tập huấn nghề ước đến cuối năm 2020 trên địa bàn huyện có khoảng 10.579 người, chiếm tỷ lệ 43,33% dân số trong độ tuổi lao động tăng 19,33% so với năm 2010 (24%). Trong đó số lao động qua đào tạo nghề 6.531 chiếm tỷ lệ 27,7%, tăng 14,5% so với năm 2010 (13,2%).  Số lao động qua đào tạo, tập huấn nghề giai đoạn (2010-2020) có 7.333 người, trong đó số lao động được đào tạo nghề 3.626 người, nghề nông nghiệp có 2.737 lao động, nghề phi nông nghiệp có 889 lao động. Hàng năm tạo và giải quyết việc làm mới trên 800 lao động, XKLĐ các nước trên 30 người.  
Bên cạnh đó, các chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo Quyết định số 2085/QĐ-TTg,  các cấp, các ngành còn quan tâm chỉ đạo triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, vận động đồng bào chuyển đổi cơ cấu trong sản xuất nông nghiệp, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, hỗ trợ vốn, giống cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện sản xuất trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số...” . Ông Nguyễn Xuân Quang Phó  trưởng phòng phụ trách Lao động Thương binh xã hội huyện Đakrông cho biết: Thời gian qua, Đakrông  tập trung nguồn vốn đầu tư hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo. Huyện  cũng hỗ trợ lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, giúp hộ nghèo tăng thu nhập để cải thiện cuộc sống; tổ chức thăm hỏi động viên, tặng quà cho các gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng nhân dịp tết đến – xuân về; công tác bảo trợ xã hội, các chương trình trợ giúp người khuyết tật được các cấp, các ngành quan tâm – Ông Quang nói.
Bản , làng  khởi sắc
     Huyện Đakrông là huyện miền núi là một trong 62 huyện nghèo của cả nước, có trên 80% đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Cô sinh sống, từ một huyện có xuất phát điểm thấp trên tất cả các lĩnh vực. Đến hôm nay, đến với Đakrông chúng ta có thể cảm nhận rõ ràng sự khởi sắc trong các bản , làng. Các tuyến đường từ huyện về xã, từ xã tới thôn, bản đều được bê tông hóa, dọc hai bên đường là những ngôi nhà mới khang trang nằm san sát. Ở đâu cũng bắt gặp niềm vui hiện hữu trên từng khuôn mặt  của bà con nơi đây.
     Giai đoạn 2016-2020, thực hiện Chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới, hệ thống giao thông từ huyện đến trung tâm  xã được cứng hóa, hiện đã có 133,1/199,8 km được cứng hóa, 87,5% đạt chuẫn; có 11/12 xã cơ bản đạt chuẫn ; 62,7% đường trục thôn, bản, đường liên thôn được cứng hóa; 53,2% đường ngõ xóm sạch và không lầy lội về mùa mưa; Đường trục chính nội đồng đảm bảo vận chuyển hàng hóa thuận tiện quanh năm. Hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn huyện được nâng cấp, sữa chữa, nạo vét thường xuyên, việc tưới tiêu phục vụ sản xuất luôn được chủ động. các công trình điện-đường-trường – trâm được đầu tư xây dựng khang trang. Toàn huyện có 73/73 thôn, bản với 9.185/9281 hộ sử dụng điện lưới quốc gia đạt 98,9%;09/32 trường học thuộc các xã đạt chuẫn quốc gia chiếm 28,12%. Hệ thống nhà văn hóa thôn, bản được huyện quan tâm đầu tư xây dựng theo hướng đạt chuẫn, tính đến cuối năm 2020 có 4/12 xã có nhà văn hóa và sân thể thao; 64/73 thôn của 12 xã có nhà sinh hoạt cộng đồng; Công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân được quan tâm;  các hoạt động trong lĩnh vực y tế có nhiều chuyễn biến tích cực; Phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư được người dân quan tâm và diễn ra rộng khắp; Công tác phát thanh truyền hình luôn được duy trì và phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. tỷ lệ hộ gia đình ở thôn , bản có ti vi ngày càng nhiều, từ 85% năm 2016 lên 98% năm 2020; có 73/73 thôn của 12/12 xã được công nhận danh hiệu thôn, bản văn hóa; 12/12 xã đều có điểm cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tới các thôn, bản…An ninh- chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, phong trào quần bảo vệ an ninh tổ quốc phát triển mạnh; hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở ngày càng được xây dựng vững mạnh.
     Chúng tôi đến  Thôn Khe Luồi, xã Mò Ó, huyện  Đakrông - thôn có 75 hộ với 325 nhân khẩu chủ yếu là đồng bào dân tộc  sinh sống để xem sự chuyển mình vượt qua nghèo khó nhờ mô hình phát triển kinh tế  của bà con  ở đây. Những con đường liên thôn, đường trục nội đồng được cứng hóa và những hàng cột điện thẳng tắp để đưa điện vươn ra các cánh đồng phục vụ trồng màu. Anh Hồ Cu Ta trưởng thôn Khe Luồi  bồi hồi kể: “Ngày xưa người dân ở đây cực khổ lắm!  này, đường sá đi lại vất vả, chuyên chở hàng hóa khó khăn, nay bà con rất phấn khởi, Nhà nước đầu tư làm đường giao thông, trường mẫu giáo, tiểu học, cầu bắc qua sông Đakrông , thuận lợi cho bà con đi lại, sinh hoạt, giao thương”... Nói về làm kinh tế gia đình, Anh Hồ Cu Ta cho biết: Trước đây gia đình miềng khổ lắm, mặc dầu phải một nắng hai sương nhưng cái đói, cái nghèo vẫn đeo đẵng, thậm chí cũ sắn, cũ khoai đang còn thiếu, nói gì đến cơm trắng cá tươi. Nhờ các cơ chế, chính sách cho đồng bào dân tộc của Đảng,Nhà nước  Anh tìm cách chuyển đổi phương pháp làm ăn, học hỏi kinh nghiệm của những người đi trước. Với phương châm lấy ngắn nuôi dài, cùng với đức tính cần cù hăng say lao động, ban đầu Anh chỉ có vẽn vẹn 5 sào lúa nước làm 2 vụ, sau đó anh canh tác hơn 1 ha đất trồng  lúa rẫy,ngô, khoai, sắn xen kẻ với các loại cây như: chuối,dứa, đậu…sản phẩm làm ra giúp gia đình Anh có đủ cái ăn, cái mặc, Anh mạnh dạn phát triển chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà…mỗi năm cho thu hoạch từ 7 đến 8 triệu đồng. Có được vốn cuộc sống của gia đình Anh ngày càng được ổn định, Anh tiếp tục mở rộng diện tích canh tác, vay vốn mua thêm đất trồng rừng , hiện nay Anh đã có 10ha rừng tràm đã cho thu hoạch ; một máy thổi lúa và mở quán bán tạp hóa tại gia đình phục vụ cho bà con trong thôn. Đến nay trừ chi phí, mỗi năm gia đình Anh thu nhập trên 100 triệu đồng. Nhờ đó kinh tế của gia đình ngày càng phát triển, anh có điều kiện xây dựng nhà cửa khang trang và lo cho các con đầy đủ. Mặc dầu nguồn thu đang còn khiêm tốn nhưng thực sự đã giúp gia đình Anh xoá được cái đói, giảm được cái nghèo, vững vàng ổn định cuộc sống.  Nói về “sức bật’ và sự đổi thay  của huyện nhà, ông Thái Ngọc Châu- Chủ tịch UBND huyện  Đakrông cho rằng: Kết nối được hệ thống giao thông trên địa bàn miền núi ở huyện Đakrông  là quan trọng nhất. Khi thực hiện các chính sách của Trung ương, của tỉnh, huyện Đakrông  ưu tiên đầu tư vào các tuyến đường liên thôn, liên xã để giúp người dân giaothông đi lại thuận tiện, đặc biệt là vấn đề giao thương hàng hóa đến các vùng miền, tạo động lực cho người dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Đến nay, các tuyến đường liên xã đã  kết nối được toàn huyện. “Qua 5 năm thực hiện các chính sách giảm nghèo đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho hộ nghèo, tiếp tục khẳng định chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước đối với công tác giảm nghèo. Cụ thể:    “Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Đakrông lần thứ V nhiệm kỳ 2015-2020 đề ra: Giai đoạn 2015-2020 tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm bình quân >5% theo chuẫn quốc gia giai đoạn 2015-2020. Riêng đầu năm 2016, toàn huyện có 4.941hộ nghèo chiếm 56,55%; từ năm 2016-2020 đã có 1.408 hộ thoát nghèo, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 22,8%, bình quân giảm 5,7%/năm. Hiện nay , toàn huyện có 3.533 hộ nghèo chiếm tỷ lệ 33,75%, ước đến cuối năm 2020 số hộ nghèo toàn huyện giảm còn 3.005 hộ tương ứng với 27,89% vượt chỉ tiêu Nghị quyết đề ra”. - Ông Lợi cho biết.
    Có thể khẳng định rằng: Đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào  Vân Kiều, Pa Cô ở huyện Đakrông  đã và đang thay đổi từng ngày, đó là thành quả từ các chương trình, chính sách dân tộc và sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của các cấp, các ngành, của chính quyền địa phương cùng sự cần cù lao động quyết tâm xóa đói, giảm nghèo của người dân nơi đây.

Tác giả bài viết: Hồ Sỹ Phùng