Những điểm quan trọng trong thực hiện “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

Học tập và tiếp tục đẩy mạnh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã được Bộ Chính trị hai lần ban hành Chỉ thị: Chỉ thị 06-CT/TW, ngày 07/11/2006 và Chỉ thị 03-CT/TW, ngày 14/5/2011. Hai Chỉ thị này kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tập trung thực hiện một chủ trương lớn “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh” đó là những phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; nói đi đôi với làm, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân được bộc lộ trong 60 năm hoạt động cách mạng của Người. Những phẩm chất, nhân cách của từ một con người vĩ đại nhưng rất bình dị ấy ai cũng có thể học được, làm được.
Tuy đã đạt được một số kết quả quan trọng nhưng những yêu cầu đặt ra trong 2 lần Chỉ thị vẫn chưa đạt được như mong muốn. Học tập và làm theo Bác vẫn chưa trở thành việc làm chủ động, tự giác, thường xuyên.
Để việc học tập và làm theo Bác được thường xuyên, liên tục, tập trung vào những nội dung trọng tâm mà cốt lõi là xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh; ngày 15/5/2016 Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 05-CT/TW về “đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Chỉ thị này không chỉ mở rộng các phạm trù tư tưởng, đạo đức, phong cách mà là sự kết hợp nhuần nhuyễn, thống nhất giữa tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh, trong đó nhấn mạnh phong cách Hồ Chí Minh bởi vì phong cách Hồ Chí Minh là hội tụ những gì tốt đẹp nhất về tư tưởng, đạo đức, phương pháp của Người.
1. Phong cách tư duy: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng Chủ nghĩa Mác - Lê nin nhưng không phải là rập khuôn, máy móc, giáo điều mà vận dụng hợp lý vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Ví dụ, Đảng Cộng sản ở các nước châu Âu là Đảng của giai cấp vô sản nhưng Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam. Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam mà chúng ta xây dựng theo Hồ Chí Minh là: Đời sống vật chất ngày càng cao, đời sống tinh thần ngày càng tốt; xã hội ngày càng văn minh tốt đẹp.
2. Phong cách làm việc: Theo Bác, mọi việc dù là việc tập thể hay cá nhân đều phải có kế hoạch trước, tùy hoàn cảnh mà đặt ra kế hoạch. Việc chính, việc gấp thì phải làm trước, không nên luộm thuộm gặp việc nào làm việc ấy. Công việc hàng ngày cũng như đồ đạc, phải được xếp đặt gọn gàng, ngăn nắp. Người phê phán những cán bộ đặt ra kế hoạch thì rộng, thì nhiều mà biện pháp, quyết tâm thì ít. Đối với cán bộ cấp trên, cán bộ lãnh đạo thì phải hiểu năng lực, sở trường của cán bộ cấp dưới để bố trí công việc, sau khi bố trí phải theo dõi, đôn đốc, kiểm tra. Không chỉ nên ra nghị quyết, chỉ thị rồi ngồi chờ báo cáo. Phong cách làm việc của Bác còn thể hiện cứ sau mỗi công việc cần rút kinh nghiệm để thấy rõ vì sao mà công việc được hoàn thành hay vì sao mà không hoàn thành “không nên xong rồi là thôi”. Có vậy mới thành kinh nghiệm và công việc về sau mới tiến bộ được.
3. Phong cách nói đi đôi với làm. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng cũng như trong đời sống, nói đi đôi với làm đã trở thành nguyên tắc của Hồ Chí Minh. Đương thời, Người phê phán những cán bộ miệng thì bảo người ta siêng làm mà mình thì lười nhác. Miệng thì bảo người ta tiết kiệm mà mình thì xa xỉ, vung phí, như vậy thì tuyên truyền hàng trăm năm cũng vô ích. Đối với Bác, lời kêu gọi toàn dân thực hành tiết kiệm được Bác thực hiện mẫu mực. Phong cách nói và làm của Hồ Chủ tịch đều thiết thực và cụ thể, đối với Bác thường là làm nhiều hơn nói, có khi làm mà không cần nói.
4. Phong cách ứng xử của Hồ Chí Minh. Đó là phong cách khiêm tốn, nhã nhặn, lịch lãm, chân tình, nồng hậu. Với cán bộ, nhân dân khi được vinh dự gặp Bác ai cũng cảm thấy ấm áp, gần gũi, được yêu thương, giúp họ có sự tự tin, cởi mở. Ngay cả những ai có khuyết điểm cũng được Bác ân cần chỉ bảo, lối phê bình nhẹ nhàng mà nghiêm khắc, đơn giản mà vẫn sâu sắc. Theo Bác, phê bình cốt yếu là để người phạm khuyết điểm nhận ra khuyết điểm của mình chứ không phải lợi dụng phê bình để đả kích, xúc phạm người có khuyết điểm. Phê bình trong Đảng Người cho là cần thiết, là “phương thuốc hiệu quả” để chữa mọi căn bệnh nhưng phê bình “phải có tình yêu thương lẫn nhau”. Bác nói: “Rèn luyện đạo đức cách mạng thì như giã gạo, nhưng phê bình góp ý thì tuyệt đối không được như giã gạo”, cứ giơ lên, giã xuống dăm ba lần thì còn gì là cán bộ.
Ngày nay, thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” thì nhóm giải pháp thứ nhất vẫn là tự phê bình và phê bình. Đi sâu học và vận dụng phong cách phê bình và giáo dục cán bộ của Bác chắc chắn sẽ nâng cao hiệu quả hơn trong quá trình thực hiện Nghị quyết.
Tư tưởng, đạo đức và phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh được biểu hiện trên rất nhiều lĩnh vực; hàng chục ngàn bài viết, bài nói và những lời dạy cô đọng của người đều tập trung thể hiện cả ba phạm trù ấy nhưng phong cách Hồ Chí Minh vẫn là điểm hội tụ, kết tinh những giá trị tốt đẹp nhất của con người Hồ Chí Minh trong đó có tư tưởng, đạo đức. Như vậy, có thể hiểu Chỉ thị 05 là Chỉ thị hội tụ, kết tinh từ Chỉ thị 06 và Chỉ thị 03 trước đây.
Xin được nêu một vài ý mang tính tham khảo khi việc triển khai thực hiện Chỉ thị 05 đang là một yêu cầu của mọi cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiện nay.

Tác giả bài viết: Trần Minh Thái