Kărtăng Kruông - Lễ hội văn hóa đặc sắc của người Pa Kô

Đăng lúc: Thứ ba - 09/06/2015 13:43 - Người đăng bài viết: tranminhhien
Kărtăng kruông – được hiểu là “Lễ hoàn ân” nhằm cảm tạ trời đất và các vị thần linh đã che chở cho cuộc sống của dân làng, đồng thời bày tỏ mong ước mùa vụ bội thu, cuộc sống yên bình trong thời gian tới đến các vị thần, là một nét phong tục độc đáo của người Pa Kô - sinh sống tại huyện miền núi Đakrông. Đặc biệt không giống như Ariêu Ping, Kărtăng kruông diễn ra khép kín trong một làng.
Những người tham gia lễ hội dựng lều trú ngụ trong thời gian diễn ra lễ hội

Những người tham gia lễ hội dựng lều trú ngụ trong thời gian diễn ra lễ hội

      Lễ “Kéo rơm” - Giải uế là nghi thức đầu tiên, bắt đầu cho một chuỗi các nghi thức kéo dài trong 3 ngày lễ hội. Mang ý nghĩa tẩy sạch mọi tội lỗi, xui xẻo ra khỏi bản làng, lễ giải uế dù đơn giản nhưng lại là một phần không thể thiếu và được dành riêng một ngày để thực hiện.
     Để chuẩn bị cho lễ Giải uế, người dân trong làng cần chuẩn bị đến 16 thứ lễ vật bao gồm con dê, con lợn, con gà, rượu, tấm zeng,  bát xôi, một họ cây axec, cây kiếm, một củ kiệu nguyên lá tất cả đều được bỏ vào A Điên ( Mâm lễ), nhánh cây, 1 ông tre tiết lợn, 1 ống tre nước lã đặt vào ngay cạnh cây tartoong nằm ở sân chính của làng. Khi con dê được cột vào tartoong, Thày cúng – người phụ trách những việc cúng tế trong làng tập hợp toàn bộ hội đồng già làng ra khu vực làm lễ để bàn bạc công việc, làm thịt con lợn tế lên thần linh. Rồi tất cả các trưởng họ trong hội đồng già làng quay về nhà mình đứng ngay bàn thờ tổ tiên trình bày những sự việc sắp diễn ra. Hoàn thành khấn vái, mỗi trưởng họ cầm một nhánh cây axec quét tước khắp nhà từ trong ra ngoài một cách cẩn thận và kĩ lưỡng, sau đó quay trở lại mang nhánh cây axec tới đặt tại tartoong, bắt đầu tiến hành cúng lợn.
    Sau khi ông chủ lễ hô và đọc văn cúng đầu tiên rồi tất cả hội đồng già làng đồng thanh cúng theo chung một ý niệm là tẩy uế cả làng, các thanh niên nam nữ trong làng phạm vào tội quan hệ bất chính được gọi ra khu vực làm lễ. Một trong số những phạm nam (người nam có hành vi vi phạm) cầm nhánh cây, gọi là cây chổi thần đi trước, 2 người phạm nữ, mỗi người cầm một ống tre đựng tiết và nước lã, vừa đi theo vừa tưới vào cây chổi thần, ông chủ lễ đọc văn cúng đi theo sau cùng. Cứ như vậy cây chổi thần được kéo từ giữa sân ra ngoài ngõ rồi được mang vứt đi,  đến thời điểm này, tất cả con người lẫn vạn vật xung quanh làng xem như đã sạch sẽ, gột sạch mọi tội lỗi, xui xẻo.
      Hoàn thành nghi thức “kéo rơm”, hội đồng già làng đem dê ra làm thịt coi như đền ơn thần linh, tổ tiên và ma quỷ đã tha tội và đồng ý đem cái xui xẻo đi ra khỏi làng, sau đó thịt dê được chia cho các họ để ăn uống, nghỉ ngơi trước khi bước sang ngày thứ 2 của lễ hội.
      Sáng sớm ngày thứ 2 – cũng là ngày bận rộn nhất của lễ hội, toàn bộ các gia đình trong làng vội vã vào một khu vực rừng đã được quy ước từ trước gọi là “Tràm Mương” để làm công tác chuẩn bị. Theo tín ngưỡng của người Pa Kô, “Tràm Mương” là nơi các thần thổ địa, thổ cư tập trung để điều hành công việc, do đó đây cũng có thể coi là đất thần, cấm địa đối với dân làng A Liêng mà chỉ khi đến Kărtăng kruông người ta mới được đặt chân đến.

Chị em phụ nữ làm bánh Peng và một số đồ lễ khác để dâng lên thần linh
    Sau khi đến "Tràm Mương", những người đàn ông tản ra các phía phát quang và tìm cành cây, lá cọ… để dựng một cái trại cho gia đình mình ở trú lại suốt thời gian diễn ra lê hội, trong khi đó những người phụ nữ thì chuẩn bị bếp núc và mang nước từ sông Đakrông lên để sinh hoạt. Nghi thức này thể hiện cho việc tái lập một cuộc sống mới vào thời xa xưa, đồng thời thể hiện tin thần đoàn kết giữa các gia đình, dòng họ. Chính giữa “Tràm Mương” là một bãi đất trống, nơi sẽ diễn ra các nghi thức cúng tế và đâm trâu.
     Sau khi các trại đã được hoàn thành, hội đồng già làng chọn ra những thanh niên khỏe mạnh và khéo tay nhất dựng một giàn thờ để đặt các lễ vật. Các gia đình trong làng thì chuẩn bị lễ vật để cúng thần, mỗi gia đình một con gà trống và một cặp bánh Peng (bánh gạo). Khi tartoong với phần đuôi hướng về phía mặt trời mọc được thanh niên trong bản dựng lên cũng là lúc dân làng tụ tập quanh miếu thờ, lễ cũng tế cũng bắt đầu diễn ra. Lúc ông chủ lễ đang thực hiện nghi thức, tất mọi người cùng với dàn cồng chiêng đứng hai bên đường nổi cồng chiêng hò reo đón vị thần Núi Pa Liing về chứng kiến lễ hội.

Dân làng nhảy múa thâu đêm mời gọi các vị thần về thăm làng
     Sau thần núi Pa Liing, một vị thần khác cũng được mời đến là thần Tăng Kin. Khi đã hoàn thành thủ tục mời hai vị thần đã về đến rồi, dân làng sẽ nhảy múa, ca hát quanh con trâu tế thần từ chiều cho tới tận rạng sáng ngày thứ 3 để mời gọi những vị thần khác cùng về làng nhận lễ vật tạ ơn.
      Sau một đêm nhảy múa hát ca, sáng ngày thứ 3 cũng là buổi cuối và là tâm điểm của lễ hội diễn ra với lễ đâm trâu truyền thống của người Pa Kô để đưa vật hiến tế đến các vị thần. Kết thúc lễ đâm trâu, các gia đình sẽ cùng nhau vui chơi ăn uống và tổ chức lễ ước hẹn – với ý nghĩa hẹn vào một ngày nào đó dân làng sẽ lại tổ chức “Lễ hoàn ân” để đền ơn các vị thần./.
Tác giả bài viết: Minh Hiển
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
Văn bản mới ban hành
Giấy mời họp
Thông báo kết luận
Lịch công tác
Tài liệu iso
Trả lời công dân
Văn bản người dân cần biết
Chủ trương chính sách
Thông tin chính sách thuế mới
Hỗ trợ quyết toán thuế

Hình ảnh

+ Xem tất cả

Video clip

hệ thống thông tin cán bộ công chức
Cong thong tin dien tu chinh phu
Trang thông tin điện tử tỉnh Quảng Trị
Công báo tỉnh Quảng Trị
Dân chấm điểm (M-score)

Thống kê lượt truy cập

  • Đang truy cập: 46
  • Hôm nay: 4393
  • Tháng hiện tại: 23002
  • Tổng lượt truy cập: 3357799