Công tác bảo tồn lưu giữ các làn điệu dân ca Vân Kiều, Pa Kô

Đăng lúc: Thứ tư - 22/11/2017 09:24 - Người đăng bài viết: tranminhhien
Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô ở miền núi tỉnh Quảng Trị được cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương quan tâm. Bên cạnh sự tâm huyết của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong việc tích cực sưu tầm những làn điệu dân ca nguyên bản thì công tác thu âm để biên soạn, lưu giữ một cách bài bản và lâu dài là một việc làm cần thiết, tránh nguy cơ thất truyền và mai một loại hình nghệ thuật truyền miệng đặc thù này.
Các nghệ nhân tổ chức sinh hoạt văn nghệ

Các nghệ nhân tổ chức sinh hoạt văn nghệ

Để bảo tồn văn hóa của dân tộc, những năm qua, huyện miền núi Đakrông đã chỉ đạo các địa phương thường xuyên tuyên truyền cho người dân nhận thức được tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Nhiều xã đã thành lập và duy trì hoạt động của đội văn nghệ quần chúng gồm già làng và một số thanh niên, sưu tầm và tập luyện những làn điệu dân ca, sử dụng nhạc cụ truyền thống, tham gia biểu diễn trong các hội diễn do huyện, tỉnh tổ chức và các dịp lễ, Tết.
Vừa qua, Trung tâm văn hóa tỉnh Quảng Trị đã tổ chức chuyến sưu tầm, tìm hiểu các làn điệu dân ca của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô. Đoàn đã có cuộc gặp gỡ, tiếp cận với các nghệ nhân là hạt nhân phong trào văn nghệ quần chúng để tìm hiểu về các thể loại nhạc cụ của đồng bào cũng như nội dung các làn điệu dân ca. Trong đó, các làn điệu dân ca là ka lơi, cha chấp, a dên, tà oái… được các nghệ nhân sưu tầm, thể hiện và đã được Đoàn tổ chức thu âm lưu giữ một cách bài bản, lâu dài. Bà Lê Thị Việt Hà, Giám đốc Trung tâm văn hóa tỉnh Quảng Trị cho biết: “Được Sở Văn hóa giao nhiệm vụ thì trung tâm văn hóa phối hợp với phòng văn hóa huyện Đakrông để tổ chức các buổi giao lưu giữa 2 dân tộc Pa Kô và Vân Kiều. Qua đó trung tâm văn hóa làm nhiệm vụ lưu giữ bảo tồn và phát huy những làn điệu dân ca của 2 dân tộc Vân Kiều- Pa Kô trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày. Những nghệ nhận trước đây hầu hết đã qua đời, trong lớp trẻ hiện nay cần phát huy nó”.
Cuộc sống mưu sinh gắn với dòng sông, con suối, những rẫy lúa, nương ngô đã thấm sâu vào lối sống của đồng bào Pa Kô. Nhạc cụ truyền thống gắn với đời sống tinh thần của đồng bào, cùng với đó bằng cảm nhận tinh tế của mình, lớp lớp thế hệ người Pa Kô đã sáng tác và truyền tay nhau những làn điệu dân ca mượt mà, sâu lắng. Những làn điệu này cùng với âm thanh của đàn Ta lư, Abel, khèn bè cứ réo rắt, âm vang từ thế hệ này sang thế hệ khác, tạo nên một giá trị đặc sắc, độc đáo, riêng có của người Pa Kô.
Tuy nhiên hiện nay các làn điệu dân ca Vân Kiều, Pa Kô đang đứng trước nguy cơ bị mai một, thất truyền rất lớn. Nguyên nhân là do các nghệ nhân thuộc và am hiểu sâu sắc về các làn điệu dân ca đang ngày càng ít đi, còn lớp trẻ thì ít có đam mê và thiếu tìm hiểu về giá trị truyền thống này. Song song với đó với đặc thù là loại hình văn hóa dân gian truyền miệng nên khi truyền qua nhiều thế hệ các làn điệu dần bị mất mát hoặc sai lạc. Do đó thực tế hiện nay là rất nhiều làn điệu dân ca nguyên bản đã bị mất, bị thiếu, hoặc có nhiều dị bản. Nghệ nhân Hồ Văn Việt, Thôn A Đăng, Tà Rụt, Đakrông, Quảng Trị cho biết: “Bản thân tôi đang cố gắng truyền dạy lại cách chế tác cũng như thể hiện các loại nhạc cụ cho các bạn trẻ Vân Kiều, Pa Kô để lưu giữ lại truyền thống của dân tộc mình, bởi vì thực tế hiện nay những người biết chế tác, thể hiện nhạc cụ và các làn điệu dân ca truyền thống không còn nhiều”
Với đặc điểm như vậy cho nên việc lưu giữ các làn điệu dân ca Vân Kiều, Pa Kô như Tà oải, Xà Nớt, Xiêng, Ka lơi, Cha chấp… một cách bài bản và khoa học là một việc làm hết sức cần thiết. Thứ nhất là đảm bảo được tính lâu bền, chuyên nghiệp, cùng với đó giai điệu, câu từ của các làn điệu sẽ được bảo tồn, tránh trường hợp bị mất mát. Có thế nói việc tìm hiểu, thu âm, lưu giữ các làn điệu dân ca như thế này là hết sức có ý nghĩa, đặc biệt đối với những nghệ nhân lớn tuổi việc bảo tồn và lưu giữ các giá trị truyền thống nguyên bản sẽ làm họ yên lòng hơn vì sau này khi mất đi, tâm huyết một đời của họ đã được giữ gìn và bảo tồn một cách khoa học và đầy trách nhiệm. Khơi nguồn, bảo tồn và giữ gìn nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô là một việc làm có ý nghĩa hết sức quan trọng, bởi qua không gian sinh hoạt văn hóa, tổ chức các lễ hội của đồng bào thì những làn điệu dân ca luôn hiện hữu và tạo ra màu sắc riêng biệt cuốn hút người xem nhờ sự phong phú về thể loại, đa dạng về nội dung. Đồng thời đây là sân chơi thể hiện tình cảm, sức mạnh đại đoàn kết của cộng đồng trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Cùng với  đó việc làm này có ý nghĩa không chỉ lưu giữ được những giá trị truyền thống, tránh nguy cơ thất truyền, mà điều quan trọng hơn là những giá trị ấy được thấm đậm trong những tâm hồn của thế hệ trẻ ngày hôm nay và mãi mãi mai sau.
Tác giả bài viết: Văn Tiến
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
Văn bản mới ban hành
Giấy mời họp
Thông báo kết luận
Lịch công tác
Tài liệu iso
Trả lời công dân
Văn bản người dân cần biết
Chủ trương chính sách
Thông tin chính sách thuế mới
Hỗ trợ quyết toán thuế

Hình ảnh

+ Xem tất cả

Video clip

hệ thống thông tin cán bộ công chức
Cong thong tin dien tu chinh phu
Trang thông tin điện tử tỉnh Quảng Trị
Công báo tỉnh Quảng Trị
Dân chấm điểm (M-score)

Thống kê lượt truy cập

  • Đang truy cập: 17
  • Khách viếng thăm: 16
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 3642
  • Tháng hiện tại: 39865
  • Tổng lượt truy cập: 2812787